Nguyên tắc 30: Trình diễn phong thái ung dung tự tại

Người ta khâm phục thành quả, nhưng chỉ khi nó có vẻ không tốn sức. Lộ ra nỗ lực là làm hỏng ảo ảnh.

Khi vi phạm nguyên tắc

Họa sĩ Phục hưng Paolo Uccello bị ám ảnh bởi luật phối cảnh, dồn công sức vào từng bức đến mức nét dụng công lộ hẳn ra mặt tranh. Những người cùng thời vẽ thứ khó hơn mà trông nhẹ hơn dần vượt qua ông, ông chết năm 1475 trong cảnh túng thiếu. Bảy mươi lăm năm sau, Vasari chốt lại đúng lời chê ấy trong bộ tiểu sử họa sĩ của mình: tranh Uccello kệch cỡm vì nhìn đâu cũng thấy sự gắng sức.

Khi tuân thủ nguyên tắc

Sen no Rikyu, trà sư Nhật thế kỷ XVI, dựng cả nghệ thuật của mình trên việc giấu công sức. Đến một buổi trà, ông nhìn cái cổng cổ rất đẹp và đoán ngay chủ nhà đã tốn kém chở nó từ ngôi đền xa; ông cáo từ sớm vì biết buổi trà sẽ đầy màu mè. Chính vẻ không gắng sức ấy đưa Rikyu, xuất thân thường dân, lên làm cố vấn cho Hideyoshi.